Köpeklerde Parvoviral Enteritisde Oseltamivir Kullanımı
- Mustafa Yaylagul
- 13 Ara 2024
- 3 dakikada okunur

ARKA PLAN
Antibiyotiklerin geliştirilmesi gerçekten bir mucizeydi! Penisilin ve sülfa antibiyotik sınıfının ticari olarak geliştirilmesi, bakteriyel enfeksiyonlardan sorumlu mikroorganizmaları öldürebilen ilk kolay erişilebilir ilaçları temsil ediyordu. O zamandan bu yana, konak hayvan ve istilacı organizma sistemleri arasındaki biyolojik farklılıkları hedef alan sayısız antibiyotik piyasaya sürüldü. Ancak bu ilaçların hiçbiri virüsler üzerinde etkili olmadı.
Virüs, teknik olarak "yaşayan" olarak adlandırılabilecek en basit organizmadır. Yapısı çok basittir; genellikle bir protein kılıfı içindeki bir DNA kümesinden ibarettir. Virüslerin protein metabolizması ya da bir ilacın hedefleyebileceği başka bir sistemi yoktur. Virüs, şırınga gibi davranarak bir konak hücreye tutunur, genetik materyalini içeri enjekte eder ve bu materyalin transkripsiyonunu sağlamak için konak hücreyi kandırır. Başka bir deyişle, kendi DNA'sını konak hücreye enjekte eder ve konak hücrenin DNA'sına bağlar. Viral DNA, hücreye yaptığı her şeyi durdurmasını ve daha fazla virüs üretmeye başlamasını söyler. Kısa süre içinde konak hücre bir virüs fabrikasına dönüşür ve binlerce yeni viral organizma üreterek diğer hücrelere bulaşır.
Virüsler, Herpes, Grip, HIV, Soğuk Algınlığı ve tanıdığımız diğer birçok enfeksiyondan sorumludur. Viral biyolojiyi hedef alacak teknolojiye sahip olmamız ise nispeten yeni bir gelişmedir. Oseltamivir, bu çabaların bir örneğini temsil eder.
Oseltamivir, özellikle grip virüsünü hedefler. Bu virüs, yüzeyinde "Nöraminidaz" adlı özel bir bağlanma enzimi taşır. Bu enzim, grip virüsünün oluşturulduğu konak hücreden tomurcuklanarak ayrılmasını ve solunum yolu mukusundan geçerek istediği hücreyi enfekte etmesini sağlar. Nöraminidazın inhibe edilmesi, yeni viral organizmaları konak hücre içinde hapsederek başka hücrelere bulaşmasını engeller. Bağışıklık sistemi enfekte olmuş hücreyi tanır ve enfekte içeriğiyle birlikte yok eder. Oseltamivir, gribal hastalık süresini birkaç gün kısalttığı düşünülmektedir.
Elbette, tüm bunların evcil hayvanlarla neredeyse hiçbir ilgisi yoktur.
Son zamanlarda, veterinerlikte oseltamivir, kusma ve kanlı ishalle karakterize edilen yaşamı tehdit eden bir enfeksiyon olan Köpek Parvovirüsü tedavisinde kullanılmaya başlanmıştır. Parvovirüs, çoğalmasında nöraminidaz kullanmadığı için oseltamivirin etkili olmayacağı düşünülebilir. Ancak, nöraminidazın, gastrointestinal sistemdeki koruyucu mukus bariyerinden geçerek patojenik bakterilerin istilasında önemli bir enzim olduğu ortaya çıkmıştır. Bu invazyon, virüsün hücre zarından tomurcuklanmasına biyokimyasal olarak benzerdir ve oseltamivir bunu engelleyebilir. Bağırsak bakterilerinin kan dolaşımına girişi, parvovirüs enfeksiyonunda ölümün önemli bir nedenidir ve oseltamivirin burada yardımcı olduğu düşünülmektedir. Parvovirüs enfeksiyonunda oseltamivir kullanımı, enfekte köpeklerde hem kilo alımını hem de beyaz kan hücresi sayılarını artırmıştır.
BU İLAÇ NASIL KULLANILIR?
Köpek parvovirüs enfeksiyonunun tedavisine yardımcı olmak için oseltamivir genellikle ağızdan günde iki kez yaklaşık 5 gün boyunca verilir. İlaç, parvovirüs tanısı konulur konulmaz temin edilmelidir. Bir yavru köpek parvovirüse maruz kalmış ancak hasta değilse, oseltamivir tedavisi uygulayarak klinik hastalık gelişimini önlemek mümkün olabilir. Genellikle bir oral süspansiyon hazırlanır veya insan ürünü kullanılır.
Bir doz yanlışlıkla atlanırsa, bir sonraki dozu çiftleştirmeyin. Doz hatırlanır hatırlanmaz verin ve bir sonraki dozu buna göre zamanlayın. Tamiflu süspansiyonu buzdolabında saklanmalı ve yeniden hazırlandıktan sonra sadece 10 gün boyunca kullanılabilir. Kapsüller oda sıcaklığında saklanabilir.
Son yıllarda köpeklerde önemli bir enfeksiyon hastalığı olan köpek gribi enfeksiyonu, oseltamivirin kullanımına ilişkin bazı sorunlara yol açmıştır. Şu anda, köpek gribi enfeksiyonu için oseltamivir kullanımı iki nedenden dolayı önerilmemektedir. Birincisi, köpek gribi enfeksiyonu erken aşamada kolayca tespit edilememekte ve bu nedenle oseltamivirden faydalanılamamaktadır. İkincisi, oseltamivir, insanlarda grip pandemisine karşı ilk savunma hattının bir parçası olarak kabul edilmektedir ve aşırı ya da uygunsuz kullanım, grip ilacına karşı direnç gelişmesine yol açabilir, bu da insanlarda grip kaynaklı ölümlere neden olabilir. Oseltamivir hayvanlar için onaylı bir ilaç değildir.
YAN ETKİLER
Evcil hayvanlarda yan etkiler henüz tam olarak tespit edilmemiştir; ancak veterinerlik deneyimi sınırlıdır. İnsanlar için hazırlanan oseltamivir hasta bilgi formlarından alınan yan etkiler şunlardır:
Derhal sağlık uzmanınıza bildirilmesi gereken yan etkiler:
Nefes almada zorluk veya nefes darlığı
Kulak ağrısı veya enfeksiyonu
Sinüslerin (burun) ve göğsün enfeksiyonu ve iltihabı
Cilt döküntüsü
Genelde tıbbi müdahale gerektirmeyen ancak rahatsızlık vermeye devam ederse sağlık uzmanınıza bildirmeniz gereken yan etkiler:
Öksürük
İshal
Uyku güçlüğü
Baş dönmesi
Baş ağrısı
Bulantı ve kusma
Burun kanaması
Bu bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Ancak oseltamivir kullanan bir evcil hayvanda yukarıdaki belirtilerden herhangi birini gözlemlediğinizi düşünüyorsanız, bunları veterinerinize bildirin.
DİĞER İLAÇLARLA ETKİLEŞİMLER
Oseltamivir, aynı anda yapılan grip aşılarının etkinliğini engelleyebilir.
KAYGILAR VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
En önemli nokta, köpek parvovirüsünün yaşamı tehdit eden bir enfeksiyon olduğunun ve hastaneye yatışın yerini hiçbir şeyin tutamayacağının farkında olmaktır. Parvovirüs enfeksiyonunu kendi kendine teşhis etmek veya veteriner gözetimi olmadan tedavi etmeye çalışmak asla önerilmez. Parvo semptomları (sepsis veya şiddetli dehidrasyon gibi) ileri düzeyde olan yavru köpekler, oseltamivire (veya herhangi bir tedaviye) yanıt vermeyebilir. Bu ilaç, enfeksiyonun erken aşamalarında, hasta henüz büyük miktarda enfektif organizmalarla savaşmıyorken daha etkili olur. Eğer patojenik bakteriler zaten istila etmişse, oseltamivirin etkinliği azalacaktır.
Yeniden hazırlanmış oseltamivir 10 günden fazla dayanmaz ve bu süreden sonra atılmalıdır.
Eğer oseltamivir bir hastada mide rahatsızlığına neden oluyorsa, ilaç yemekle birlikte verilerek bu durum hafifletilebilir.
Unutulmamalıdır ki insan gribi, belirli durumlarda ölüme yol açabilecek ciddi bir hastalıktır. Antiviral ilaçların gereksiz kullanımı, grip virüsü popülasyonu içinde dirence yol açar, bu nedenle oseltamivir gibi ilaçlar yalnızca yaşamı tehdit eden enfeksiyonlar veya rutin destekleyici bakım ile çözülmeyecek enfeksiyonlar için kullanılmalıdır.



Yorumlar